Blikvangers van 25 t.e.m. 31 augustus 2025

Steven D’Haese
Terug een week met mooi droog weer met in het weekend wat buien. De dominerende noorderwind kreeg stilaan een meer westelijke koers.
Het enigma van deze week is beslist een gezenderde havikarend (een eerste kalenderjaar vrouwtje) die vorig weekend van uit Frankrijk opdook in Mergusland. Uit de gegevens van de zender bleek dat de vogel toen een slaapplaats had in een bos vlakbij Varsenare . Daarna begon de arend traagjes aan wat een grote cirkel rond Brugge moet geweest zijn , even bij de buren in het Drongengoed, Ursel gaan slapen om dan weer op 28.08 op te duiken boven Snaaskerke en terug op slaapplaats 30.08 in bossen St. Andries. Op 28.08 werd de vogel mogelijk gezien te Jabbeke, tot nu waarschijnlijk de enige zichtwaarneming van deze stiekemerd. Havikarend is broedvogel in de gebergten van Zuid -Europa, Zuid-Frankrijk en Noord-Spanje zijn voor ons de dichtste broedplaatsen. Na een serieuze achteruitgang lijken de laatste jaren de aantallen zich te stabiliseren, buiten Europa is de soort verder aan het afnemen. Met slechts 38 paren ( 2019 ) is de havikarend één van de meest zeldzame en bedreigde roofvogels van Frankrijk. Om inzicht te krijgen in de oorzaken van de relatief hoge sterfte onder jonge vogels – illegale afschot is nog steeds een groot probleem – worden sinds 2017 jonge vogels voorzien van satellietzenders. In het verleden passeerden al zo’n gezenderde exemplaren boven Mergusland, bv. in april 2020 toen de vogel ook daadwerkelijk gezien en herkend werd.
 
Nog zo’n soort zuidelijke roofvogel waarvan de jonge vogels het op een zwerven zetten, is de grijze wouw : na de vogel die kort in de A. meersen zat, dook er deze week eentje op in de buurt van Vlissegem. Grijze wouwen zijn bezig aan een noordwaartse expansie : het kan goed zijn dat we die frequenter zullen te zien krijgen.
 
 
De torenvalk is beslist de tegenpool van deze havikarend, zeer zichtbaar en nu in opvallend grote aantallen te zien. In tegenstelling tot onze uilen, die bij voedselschaarste dikwijls het broedseizoen laten voor wat het is, gaan torenvalken altijd voor een groot legsel. Een gok die best goed uitdraaide, want de muizenpopulaties hebben zich in de periode dat de tot 7 (!) jongen moesten gevoed worden, prima hersteld van de zware dip in het verzopen jaar 2024 . In en rond het Zwin werden zo niet minder dan 22 torenvalken vastgesteld. Overigens is de torenvalk van vele markten thuis, er zijn opvallend veel waarnemingen van torenvalken die libellen of sabelsprinkhanen op het menu hadden.
Bij de zangvogels komen de trek eerder rustig op gang, ongetwijfeld afgeremd door het aanhoudende goede weer. Dat er nog geen haast bij is, bewijzen bergfluiter en sperwergrasmus in het Sashul : zowat de ganse week ter plaatse. Bij de algemene soort een negatieve noot : opvallend weinig merels in onze tuinen, mogelijk zit het Usutu – virus daar weer voor tussen.
 
 
De opvallendste “spetters” dag aan dag :
25-08 : 1 roerdomp St. Kruis (nachttrek), 1 purperreiger Uitkerke, 1 visarend Spanjaardduinen, 1 draaihals Zwinpark (ringvangst), paapjes in Uitkerke, Oudenburg en Damme (9!), appelvink Spanjaardduinen en ortolaan Zwin (ringvangst) en St Kruis (nachttrek).
26-08 : krombekstrandloper Zwin, Temminck’s strandloper Kwetshage, purperreiger Uitkerke, visarenden Zwin en De Haan, grijze wouw Vlissegem, draaihals Meetkerke, grauwe klauwier Damme, paapje Zeebrugge.
27-08 : purperreiger Uitkerke, grijze wouw Vlissegem, draaihals Heist, bergfluiter Sashul, sperwergrasmus Sashul, paapjes in Uitkerke en St. Michiels.
28-08 : krombekstrandloper Zeebrugge, visarend Zwin, grijze wouw Vlissegem, mogelijk havikarend Jabbeke, velduil Uitkerke, sperwergrasmus Sashul, paapjes Knokke en Vlissegem.
29-08 : morinelplevier overvliegend Heist, kwak Moerbrugge, purperreiger Uitkerke, hop Koolkerke, bergfluiter Sashul, sperwergrasmus Sashul.
30-08 : 11 krombekstrandlopers en 2 kleine strandlopers Zwin, kwak Moerbrugge, purperreiger Houthave, visarend(en?) Zwin, draaihals Sashul, bergfluiter Sashul, paapje Zwin, grote pieper Spanjaardduinen en 4 kruisbek Aanwijsputten.
31-08 : vr. grote zaagbek Heist, krombekstrandloper Zwin, visarenden Zwin en Wingene, draaihals Sashul, paapjes in de Lijsterhoek, Beverhoutsveld, Sashul, Oostdam en Damme, een groep van 60 putters Beverhoutsveld en 1 ortolaan tp Sashul. Enigszins off topic : gestrande dwergvinvis baai van Heist.
Exoot en of hoax van de week zijn 10 flamingo’s die overvliegend gemeld werden boven Moerbrugge.
 
Tekst : Patrick Keirsebilck
Foto’s :
Benne Roelen (bergfluiter)
Patrick Keirsebilck (sperwergrasmus, grijze wouw, havikarend, torenvalk, ortolaan)
Redactie & lay-out : Steven D’haese